Συγκλονιστικό!,  13.05.08 Εδώ θα διαφωνήσω κάθετα με τη Sitronella.
Πρώτη επιλογή σε ταινία τρόμου για μένα να είναι η καθηλωτική ταινία του Φρανκ Νταραμπόντ «Mist», που είναι βασισμένο σε ένα ακόμα βιβλίο του Στίβεν Κινγκ. Όταν είχα επιστρέψει απ' την πρεμιέρα της ταινίας στον κινηματογράφο, είχα συνειδητοποιήσει πόσο πολύ ήθελα να την ξαναδώ και πόσο πολύ με είχε επηρεάσει σε όλα τα επίπεδα.
Ομολογώ ότι είμαι αρνητικά προκατειλημμένος με τις μεταφορές βιβλίων του Στίβεν Κινγκ και ξεχωρίζω μόνο το "Πράσινο Μίλι" και το "Ρίτα Χέιγουορθ: Τελευταία Έξοδος" (ίσως και τη "Λάμψη"). Οι δύο πρώτες ταινίες που ανέφερα είναι του Νταραμπόντ, που αυτή τη φορά αλλάζει λίγο τη γραμμή του και αποφασίζει να ασχοληθεί με πιο "ωμά" πράγματα, μένοντας, όμως απόλυτα πιστός στο πνεύμα του βιβλίου (με εξαίρεση το τέλος που διαλέγει και το οποίο έτυχε της έγκρισης του συγγραφέα).
Η «Ομίχλη» είναι ένα ατμοσφαιρικό, κλειστοφοβικό θρίλερ και έχει να κάνει με μία μυστηριώδη ομίχλη που καταπίνει μία μικρή πόλη. Η ταινία είναι πολύ-πολύ καλή και δεν επικεντρώνεται τόσο στον τρόμο και στα πλοκάμια, όσο στις αντιδράσεις των ανθρώπων σε απελπισμένες καταστάσεις και στο πως αλλάζει η ψυχολογία τους υπό την ασφυκτική πίεση γεγονότων πέρα από το φυσικό. Τελικά ίσως να μην είμαστε όσο πολιτισμένοι πιστεύουμε και να μας χωρίζουν λεπτές κλωστές απ' το επιστρέψουμε στην κυριαρχία των ενστίκτων και τον απολιτισμό. Όπως σχολιάζει κι ένας απ' τους πρωταγωνιστές: «η αληθινή φύση του ανθρώπου φαίνεται όταν σταματούν να λειτουργούν οι μηχανές και το 911 δεν το σηκώνει». Η τελευταία σκηνή, έχει συγκλονιστική μουσική υπόκρουση, συμπυκνώνει με απόλυτο τρόπο τη τραγικότητα των ηρώων και νομίζω θα σας μείνει αξέχαστη. Προσωπικά δεν έχω αισθανθεί μεγαλύτερη απόγνωση παρακολουθώντας εικόνες που γνωρίζω ότι είναι προϊόντα μυθοπλασίας.
Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι στο Αθηνόραμα είχε βαθμολογία 2,5/5 η οποία είναι καλή για θρίλερ, αλλά δεν συγκρίνεται με την βαθμολογία και τα σχόλια του Δανίκα. Της έβαλε 10 (!) παρακαλώ και έγραψε ότι είναι η καλύτερη ταινία τρόμου που έχει δει ποτέ. Δεν ξέρω αν πρέπει να συμφωνήσω, αλλά τώρα που το σκέφτομαι είναι όντως η καλύτερη ταινία τρόμου που έχω δει ποτέ. Νομίζω ότι αν είστε στους άτυχους που δεν την είδαν στη μεγάλη οθόνη, αξίζει να την αναζητήσετε τουλάχιστον σε dvd.

Κριτική από τον Γιάννη Πλιώτα

 Δεν πρέπει να λείπει απ' τη βιβλιοθήκη σας.,  16.04.08 Για το Imperium δεν μπόρεσα να αποφασίσω αν κινείται στα όρια του φανταστικού ή είναι καθαρά ένα φανταστικό μυθιστόρημα. Τη χρονιά που μας πέρασε ήταν ένα από τα καλύτερα βιβλία που διάβασα (ίσως και το καλύτερο) και έτσι παίρνω το θάρρος να σας το προτείνω ανεπιφύλακτα. Ο Μιχάλης Σπέγγος είναι έμπειρος συγγραφέας, με μεγάλες πωλήσεις, ένα μυθιστόρημά του μεταφράζεται αυτον τον καιρό στα αγγλικά και το επόμενό του θα έχει θέμα φιλοσοφικής επιστημονικής φαντασίας, αν μπορώ να το ορίσω έτσι.

Το «Imperium» το διάβασα ταξιδεύοντας με τρένο και τολμώ να πω ότι με ενθουσίασε, όχι μόνο λόγω της εξαιρετικά ώριμης γραφής του, αλλά και λόγω της αριστοτεχνικής πλοκής που ξεδιπλώνεται γύρω απ’ το κεντρικό θέμα. Ο συγγραφέας επέλεξε για καμβά μία φανταστική Αυτοκρατορία, δυσπροσδιόριστη χρονικά, αλλά σκιαγραφημένη με έντονα βυζαντινά χρώματα και με μέσο την προαιώνια σύγκρουση της με το Βασίλειο των Απίστων, ερεύνησε τα κίνητρα του ήρωα και την πάλη του ενάντια στο πεπρωμένο. Η ζωή του ήρωα ξεκινά ανέμελα στην ανατολικότερη πόλη της Αυτοκρατορίας, όμως σύντομα η σκόνη που σηκώνουν οι ορδές του Βασιλιά των Απίστων θολώνει τον ορίζοντα, πλημμυρίζοντας σαν χείμαρρος με φόβο την πόλη του και κλονίζοντας την πίστη των κατοίκων της. Καθώς μπλέκεται σε έναν κυκεώνα γεγονότων που τον παρασέρνουν σε μία διαδρομή από την μία άκρη του κόσμου στην άλλη, βασανίζεται να διαχωρίσει μέσα του την γραμμή ανάμεσα στο καλό και στο κακό. Το αν αυτή η γραμμή υπάρχει τελικά, ο Σπέγγος το αφήνει στον αναγνώστη να το αποφασίσει.

Το «Imperium» δεν είναι ιστορικό μυθιστόρημα, θα έλεγα ότι είναι περισσότερο ένα αμάλγαμα του «Αλχημιστή» και των «Πυλών της Φωτιάς», με αναφορές, συμβολισμούς και αναλογίες που προεκτείνονται μέχρι τη σύγχρονη εποχή. Εξαιρετική μυθοπλασία, χαρακτήρες που παρασέρνουν τον αναγνώστη να ζήσει τα γεγονότα και συνεχή αναζήτηση για το νόημα της ζωής, τις επιλογές της μοίρας και την εξουσία που ασκεί η θρησκεία. Όπως θα διαπιστώσετε οι ίδιες διαφορές που χώριζαν τους ανθρώπους τότε, χωρίζουν τους ανθρώπους και σήμερα. Φτάνοντας στην εκατοστή σελίδα του βιβλίου και συνειδητοποιώντας μόλις τότε ότι κανένας χαρακτήρας δεν είχε όνομα, αλλά όλοι αναφέρονταν με τις ιδιότητές τους, κατάλαβα ότι μόλις είχα ξεκινήσει την δική μου αναζήτηση. Είμαι σίγουρος ότι θα το απολαύσετε.

Κριτική από τον Γιάννη Πλιώτα
+

 Παραλήθια για μεγάλους.,  17.03.08 Τι είναι το σχέδιο τρόμο και τι κάνει μία τόσο παράξενη γάτα στο εξώφυλλό του;
Πρόκειται για μια σειρά μαύρων ιστοριών που κάνουν τον αναγνώστη να μειδιά… και να υποψιάζεται ότι ο συγγραφέας εννοεί κάτι παραπάνω από αυτό που λέει!

Πριν από λίγο καιρό συνάντησα το Γιάννη Αντάμη στο βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης, όπου και παρουσίαζε το δεύτερο βιβλίο του. Το «Σχέδιο Τρόμου» κυκλοφόρησε απ’ τις εκδόσεις Οξύ και σύμφωνα με το tagline είναι γεμάτο από λεπτό, αλληγορικό χιούμορ. Ο Γιάννης Αντάμης γεννήθηκε το 1975 και ζει και εργάζεται ως δικηγόρος στο Βόλο. Το πρώτο του βιβλίο, με τίτλο «Πριγκιποδουλειές», περιέχει εφτά παραλήθια (sic), απευθύνεται σε μεγάλα παιδιά και κέρδισε το 2007 έπαινο εικονογράφησης από τα ελληνικά βραβεία γραφιστικής.

Και τα δύο βιβλία του Αντάμη κινούνται στο ίδιο ύφος, δηλαδή έναν συνδυασμό κειμένου και εξαιρετικού σχεδίου, που έχει σαν πρώτο στόχο να τραβήξει την προσοχή του αναγνώστη και κατόπιν να τον ευαισθητοποιήσει και να τον κάνει κοινωνό των προβληματισμών που εμπεριέχουν. Όπως μου είπε, στο «Σχέδιο Τρόμου», θέλει να μελετήσει τις αντιδράσεις των ανθρώπων, υπό καθεστώς τρομοκρατίας απ’ όπου κι αν προέρχεται αυτή. Τον ενδιαφέρει να μελετήσει τις εκφάνσεις της σε όλο το εύρος των μορφών στο οποίο μπορεί να διακυμανθεί, δηλαδή από πολιτική, μέχρι συναισθηματική. Όλα αυτά, όμως δοσμένα μέσα σε παραμυθένιο πλαίσιο και με την υπογραφή της άρτιας καλλιτεχνικής πινελιάς που χαρακτηρίζει όλες τις εκδόσεις βιβλίων απ’ το Οξύ. Αξίζει νομίζω να εξερευνήσετε τις σπονδυλωτές ιστορίες και την ιδιότυπη αφήγηση του Γιάννη Αντάμη στις «Πριγκιποδουλειές» και στο «Σχέδιο Τρόμου».

Και τα δύο μαζί είναι 176 καλαίσθητες σελίδες, δεν θα ελαφρύνουν το πορτοφόλι σας και σίγουρα θα βρουν μία καλή θέση στη βιβλιοθήκη σας.

Κριτική από το Γιάννη Πλιώτα

 Δεν απευθύνεται στον επιφανειακό αναγνώστη,  17.03.08 Ένα μυθιστόρημα που προβλήθηκε αρκετά τον τελευταίο χρόνο και σίγουρα το έχετε δει να φιγουράρει σε βιτρίνες και ράφια είναι οι πολυσυζητημένες «Ευμενίδες» του σαραντάχρονου Γαλλο-Αμερικάνου συγγραφέα Jonathan Littell, που κυκλοφόρησε στα τέλη του 2007 στη χώρα μας από τις εκδόσεις Λιβάνη. Οι «Ευμενίδες» («Les Bienveillantes» ο πρωτότυπος τίτλος) είναι το πρώτο βιβλίο που έγραψε ο Littell στα γαλλικά, το 2006 απέσπασε όχι μόνο δύο σπουδαία λογοτεχνικά βραβεία, αλλά και καλές κριτικές, ενώ στις έξι πρώτες εβδομάδες κυκλοφορίας του στη Γαλλία, σημείωσε πωλήσεις της τάξης των 280.000 αντιτύπων. Όλα τα παραπάνω κίνησαν το ενδιαφέρον των ελληνικών εκδοτικών οίκων και μετά από έναν άτυπο πλειστηριασμό, φημολογείται ότι ο Λιβάνης απέκτησε τα δικαιώματα μετάφρασης πληρώνοντας το αστρονομικό για τα δεδομένα πόσο των 50.000 ευρώ.

Περί τίνος, όμως πρόκειται και γιατί ονομάζεται «Ευμενίδες»; Οι Ευμενίδες ήταν το τρίτο και τελευταίο μέρος της «Ορέστειας» του Αισχύλου και είναι οι Ερινύες οι οποίες πείθονται να υποχωρήσουν και να γίνουν σεμνές θεές, πνεύματα συγχώρεσης και ευμένειας. Το μυθιστόρημα τώρα του Littell, είναι σκιαγραφημένο με ιστορική πένα και αποτελεί μια σπουδή πάνω στο καθεστώς που κυβέρνησε τη Γερμανία κατά τη διάρκεια του Β’ Π.Π. Ο κεντρικός χαρακτήρας ο δόκτωρ Μαξιμίλιαν Άουε, είναι ένα καλλιεργημένο, δίγλωσσο, διανοούμενο τέρας, που προσπαθεί να κάνει τον αναγνώστη να κατανοήσει τις αποτρόπαιες πράξεις του. Αυτό περιέχει από μόνο του δόσεις εγωισμού, θράσους και αλλαζονίας, αλλά σε κάθε περίπτωση ο τρόπος που συνθέτει τις απόψεις του αφορούν κάθε σκεπτόμενο αναγνώστη. Μέσα από τη δίνη ιστορικών συμβάντων που συντάραξαν την ανθρωπότητα αναδύονται οι μοναχικές, μελαγχολικές σκέψεις ως προς την ενοχή αλλά και το προαποφασισμένο των γεγονότων της ζωής του ίδιου του Μαξιμίλιαν, εγκληματία των SS. Θα συναντήσετε πλήθος αναφορών σε μυθολογία, μουσική και λογοτεχνία και θα πρέπει να απαντήσετε στα βασικά ερωτήματα του πόσα γνωρίζει η κοινωνία και πόσα επιθυμεί να μάθει για τις φρικαλεότητες της ιδεολογίας των ναζί.

Το βιβλίο του Littell δεν μπορεί να χαρακτηριστεί εύκολο ή εμπορικό και ούτε είναι κάτι που θα διαβάσετε μέσα σε ένα σαββατοκύριακο. Το αντίθετο μάλιστα. Αποτελείται ούτε λίγο, ούτε πολύ από σχεδόν 960 πυκνογραμμένες σελίδες, τον άθλο της μετάφρασης ανέλαβε ο Άγγελος Φιλιππάτος και θα το βρείτε στο κοντινότερο βιβλιοπωλείο σας έναντι είκοσι τριών ευρώ.

Κριτική από τον Γιάννη Πλιώτα

 Ahoy!,  01.01.08 Ο Arturo Perez Reverte είναι ένας Ισπανός συγγραφέας, που έχει να επιδείξει μία σημαντική πορεία στην μυθιστορηματική, ιστορική λογοτεχνία και είναι εξαιρετικά πολυδιαβασμένος στη χώρα μας, όπως αποδεικνύουν και οι αλλεπάλληλες εκδόσεις που έχουν πετύχει τα έργα του. Αν και το τελευταίο έργο του είναι ο «Ζωγράφος των Μαχών», ένα πολυσύνθετο βιβλίο με διεξοδική ανάλυση χαρακτήρων και εγκεφαλική υπόθεση, θα προτιμήσω για την πρώτη παρουσίαση της χρονιάς κάτι δικό του μεν, με περισσότερη δράση δε. Ένα από τα αντιπροσωπευτικότερα δείγματα της δουλειάς του, λοιπόν είναι ο «Ναυτικός Χάρτης», μία αυθεντική θαλασσινή περιπέτεια, που εκτυλίσσεται (πού αλλού;) στα ανοιχτά της σύγχρονης Ισπανίας. Ο τίτλος είναι προφανώς δηλωτικός για το τι πρόκειται να διαβάσετε.
Πριν ακόμα το ξεφυλλίσω αναρωτήθηκα αν ο συνδυασμός «αναζήτηση θησαυρού- μυστηριώδης χάρτης- Μεσόγειος» μπορεί να είναι συναρπαστικός και ουσιαστικός, αποφεύγοντας τα κλισέ του είδους και ταυτόχρονα την σύγκριση με τα βιβλία του Brown. Ο δεινός αφηγητής Reverte δίνει χωρίς αναστολές την απάντηση ότι μπορεί, αν αναλογιστούμε ότι σε καμία από τις 346 σελίδες δεν γίνεται βαρετός, πουθενά δεν επαναλαμβάνεται και δεν καταφεύγει στην χρήση φτηνών hooks για να διατηρήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη.
Μπορεί η διάθεσή του να μην είναι τόσο φιλοσοφική όσο στον παρόμοιας ανάπτυξης «Πίνακα της Φλάνδρας» και μπορεί το τέλος να γέρνει λίγο επικίνδυνα προς σενάριο χολυγουντιανής περιπέτειας, αλλά μας αποζημιώνει με την ξεχωριστή ατμόσφαιρα, την προσεγμένη πλοκή και την ακαταμάχητη θαλασσινή μυρωδιά που σπάει τα ρουθούνια του αναγνώστη από την πρώτη κιόλας στιγμή που θα ανοίξει τις σελίδες του βιβλίου. Αν, όμως η θάλασσα δεν είναι το στοιχείο σας, δεν έχετε ονειρευτεί ποτέ ένα μεγάλο ταξίδι με πλοίο και δεν θέλετε να μάθετε αν η ένδειξη των εφτακοσίων μιλιμπάρ στο βαρόμετρο σημαίνει ότι πλησιάζει καταιγίδα, θα μπορούσατε να ζήσετε και χωρίς τον «Ναυτικό Χάρτη».
Για όλους τους υπόλοιπους που θέλουν να μπαρκάρουν υπό τις διαταγές ενός αυστηρού, μα ακριβοδίκαιου καπετάνιου και δεν έχουν ξεχάσει τους «Δαίμονες των Κυμάτων» απ’ τα παιδικά τους χρόνια, η καλαίσθητη έκδοση κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πατάκη το 2002 με προσεγμένη μετάφραση από τον Δημήτρη Δημουλά, που έχει αναλάβει όλα τα τελευταία έργα του συγγραφέα. Μπορείτε να το βρείτε στο κοντινότερο βιβλιοπωλείο σας έναντι 17 ευρώ ή εναλλακτικά να το αναζητήσετε στην Δημοτική Βιβλιοθήκη, όπου θα σας περιμένει σε κάποιο σκονισμένο ράφι, δίπλα από τον «Δάσκαλο της Ξιφασκίας» και υπό την προστασία του γενναίου «Λοχαγού Αλατρίστε».

Κριτική από τον Γιάννη Πλιώτα